Walki powstańcze, Szpital Maltański i Częstochowa

Fot. Materiały archiwalne PCK w Częstochowie

Jutro Polacy obchodzić będą 76. rocznicę Powstania Warszawskiego. W trakcie walk o wyzwolenie stolicy z rąk okupantów, znaczącą rolę odegrał Szpital Maltański. Po II wojnie światowej podlegał Polskiemu Czerwonemu Krzyżowi, a od 23 marca 1945 roku działał jako pomocniczy szpital garnizonowy w Częstochowie.

Szpital Maltański zorganizowano we wrześniu 1939 roku w Pałacu Mniszchów przy ulicy Senatorskiej 34 w Warszawie. Placówka pomagała potrzebującym w trakcie okupacji niemieckiej. W pierwszym dniu Powstania Warszawskiego umieszczono w niej rannych żołnierzy niemieckich. Dzień później teren szpitala opanowały oddziały polskie. Więcej na ten temat mówi Arleta Kasztelan z Polskiego Czerwonego Krzyża w Częstochowie.

– Między 4-6 dniem walk powstańczych w szpitalu znaleźli się m.in. szef sanitarny Armii Krajowej płk. Dr Leon Strehl ps. „Felix”. Od 7 do 14 sierpnia szpital przechodził z rąk do rąk. Ostatecznie przejęli go jednak Niemcy. 14 sierpnia wydany został rozkaz opuszczenia placówki przez wszystkich 200 rannych, nie zdolnych do samodzielnego poruszania się. Chorych przetransportowano do gmachu PKO oraz Szpitala Wolskiego w czym pomagał dr Jerzy Dreyza.

4 września 1944 roku Szpital Maltański został spalony, dlatego rok później placówkę przeniesiono do Częstochowy. Dr Jerzy Dreyza, uczestnik Powstania Warszawskiego oraz lekarz naczelny w stopniu kapitana Szpitala Maltańskiego w latach 1939-1944, pełnił w Częstochowie funkcję ordynatorem oddziału chorób wewnętrznych.

– Zawarł porozumienie z PCK o przekazaniu jednostki do dyspozycji garnizonu wojska w Częstochowie. Szpital Maltański zwany „szpitalem walczącego podziemia” działał od 23 marca 1945 roku i mieścił się przy ul. Waszyngtona 42. Wspomagany był przez zarząd główny, oddział rejonowy w Częstochowie, prezydenta miasta dr Tadeusza Jana Wolańskiego, komendanta garnizonu płk. Kondratowicza oraz ks. prał. Bolesława Wróblewskiego (członkiem zarządu oddziału PCK oraz wykładowcą na szkoleniach organizowanych przez PCK). Tą placówkę Szpitala Maltańskiego zlikwidowano w 1949 roku.

W miejscu szpitala jeszcze tego samego roku, zostało utworzone pogotowie PCK.

 

ABK