„Komedia na miarę. Skamandryci w teatrze” – książka Joanny Warońskiej

„Komedia na miarę. Skamandryci w teatrze” to nowa książka dr Joanny Warońskiej z Instytutu Filologi Polskiej Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego w Częstochowie. Książka ukazuje grupę Skamandrycką, która jest najchętniej omawianą grupą Dwudziestolecia. Skamander to grupa poetycka, która zaczęła formować się około roku 1918. Należeli do niej: Julian Tuwim, Antoni Słonimski, Jarosław Iwaszkiewicz, Kazimierz Wierzyński oraz Jan Lechoń. Są oni kojarzeni zazwyczaj z poezją. Joanna Warońska powiązała tą grupę z teatrem. Dlaczego?

Gdybyśmy się przypatrzyli dokładnie Skamandrytom to okaże się, że te związki teatralne są bardzo różnorodne. My musimy pamiętać, że Dwudziestolecie Międzywojenne był to czas kiedy teatr był naprawdę ważnym medium. Jak popatrzymy na Skamandrytów to musimy sobie uświadomić, że jednym z pierwszych działań był kabaret Pod Picadorem. Te związki ze sceną były rozmaite, przy tym chyba każdy z nich, tu się zastanowię, bo Wierzyński tak naprawdę popełnia sztukę teatralną dopiero po II Wojnie Światowej, także może nie każdy, ale prawie każdy, marzy o tym, żeby rzeczywiście na tej poważnie scenie swoją sztukę wystawić. Moim zadaniem było przede wszystkim pozbierać te tropy, zastanowić się nad konsekwencjami i trochę inaczej popatrzeć na tych twórców. Mam nadzieję, że mi się to udało, to znaczy nie ukrywam, że przez ostatnie lata to było główne zadanie badawcze i niezwykle polubiłam tych twórców. – wyjaśnia Joanna Warońska.

Tuwim, Słonimski, Iwaszkiewicz, Wierzyński i Lechoń wspólnie organizowali szopki, kabarety, skandale teatralne. Jak sama autorka piszę: „Spoiwem okazały się młodość, entuzjazm wywołany momentem dziejowym, chęć zmiany dotychczasowego modelu literatury, głównie poezji, relacje towarzyskie oraz poczucie humoru”. Joanna Warońska wyjaśnia, dlaczego komedia wiązana jest z Skamandrytami:

– Jak popatrzymy na utwory Skamandrytów to okażę się, że w większości są to komedie. Gatunek trochę pogardzany przez krytykę, gatunek z którym nie do końca możemy sobie poradzić, ale oczywiście gatunek uwielbiany przez publiczność. Toteż pokazuję, że oni chcieli przede wszystkim pisać dla odbiorcy i dla nich nie był to problem, że oto pojawią się na scenie jako ci twórcy niepoważni.

Jak można przeczytać w książce: „Dla wymienionych poetów ważna była możliwość bezpośredniego kontaktu z odbiorcami. 29 listopada 1918 roku otworzyli kawiarnię Pod Picadorem, w 1920 roku zaczęli wydawać miesięcznik „Skamander”, który przynajmniej do 1928 roku pełnił rolę organu grupy. To właśnie tu młodzi twórcy wyjaśniali swoje cele i prowadzili ważne polemiki.”

Dr Joanna Warońska jest absolwentką filologii polskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Częstochowie, interesuje się literaturą i kulturą Młodej Polski oraz literaturą i teatrem regionu.